Bir ürün ortaya çıkardığınızı düşünelim. Ürününüzü tanıtmak için sosyal medya hesapları açtınız, afişler hazırladınız, çevrenize anlattınız. Fakat bir süre sonra ilginç bir şey oldu: İnsanlar ürünü sizin anlatmanızdan çok, birbirlerine anlatmaya başladı.

Bir arkadaşına öneren, okulda deneyimini paylaşan, ailesine bahseden, hatta ürünü hiç kullanmamış birine “Bunu mutlaka denemelisin” diyen kişiler ortaya çıktı.

Peki bir insan neden bir girişimin reklamını yapmak için herhangi bir karşılık beklemeden onu başkasına anlatır?

Cevabın önemli bir kısmı, ürünün kendisinden çok insanda bıraktığı deneyimde saklı olabilir.

İnsanlar Sadece Ürünleri Değil, Yaşadıklarını Da Paylaşır

Bir ürünü satın almak tek başına paylaşmaya değer bir olay olmayabilir. Ancak ürün beklenmedik bir şekilde işe yaradıysa, kullanımı eğlenceliyse, bir sorunu kolaylaştırdıysa veya kişiye farklı bir deneyim yaşattıysa durum değişebilir.

Bir Ürünü Anlatmak İçin Sebep Gerekir

İnsanların bir şeyi başkasına anlatması için mutlaka büyük ve sıra dışı bir deneyim yaşaması gerekmez. Bazen çok küçük bir ayrıntı bile yeterlidir.

Bir ürünün beklenenden pratik olması, kullanım sırasında şaşırtıcı bir özellik sunması, kişiye zaman kazandırması veya daha önce karşılaşmadığı bir çözüm sunması paylaşma isteği oluşturabilir.

Reklam Görünmeyen Yerde De Yayılabilir

Girişimcilikte tanıtım denildiğinde çoğu kişinin aklına reklamlar, sosyal medya paylaşımları ve kampanyalar gelir. Bazen bir girişimin duyulması için insanların birbirleriyle kurduğu doğal iletişim de yeterli olabilir.

Bir arkadaşın önerisi, deneyimi veya bir aile üyesinin tavsiyesi yeni bir kişinin ilgisini çekebilir.

Bu durum özellikle küçük girişimler için önemlidir. Çünkü büyük reklam bütçelerine sahip olmayan bir girişimci, insanların kendi deneyimlerini paylaşabileceği bir ortam oluşturabilir.

Ancak burada önemli bir nokta vardır:

İnsanlara “Bunu arkadaşlarına anlat.” demek ile anlatmak isteyecekleri bir deneyim yaşatmak aynı şey değildir. İkincisi çok daha kalıcı olabilir.

Tupperware Gibi Modeller Bize Ne Gösteriyor?

Tupperware gibi markalar, ürünlerini yalnızca bir mağaza rafında sergilemek yerine insanların bir araya geldiği ortamlarda tanıtma fikrinden de yararlandı.

Bir ev ortamında insanlar ürünleri gördü, kullanımını öğrendi, sorular sordu ve deneyimlerini birbirleriyle paylaştı. Burada dikkat çekici olan yalnızca ürün değildi. Ürün etrafında oluşan deneyim ve iletişim ortamı da önemliydi.

Bir kişi ürünü gördüğünde, onu başka birine anlatmak için hazır bir reklam metnine ihtiyaç duymadı. Ürünün ne işe yaradığını ve neden ilgisini çektiğini kendi cümleleriyle anlatabildi. Bu da bize girişimcilik açısından farklı bir bakış açısı sunuyor:

Bir ürünün insanlarla buluştuğu ortam da girişimin bir parçasıdır.

İnsanların Anlatacağı Şeyi Tasarlamak

Bir girişimci yeni bir ürün veya hizmet geliştirirken yalnızca ürünün nasıl görüneceğini değil insanların onunla karşılaştığında ne hissedeceğini, ne yaşayacağını ve sonrasında ne anlatabileceğini de düşünmelidir.

Bir stant açıp ürünleri masanın üzerine koyabilirsiniz. Fakat bunun yerine ziyaretçilerin ürünü kendilerinin denediği, küçük bir uygulama yaptığı veya ürünün nasıl çalıştığını gördüğü bir alan oluşturabilirsiniz. İki stantta da aynı ürün bulunabilir.

Ama birinden ayrılan kişi: “Ürünü gördüm.” derken diğerinden ayrılan kişi: “şunu denedim, gerçekten ilginçmiş.” diyebilir.

İkinci cümle, başkasına anlatılmaya çok daha yatkındır.

Paylaşılabilir Olmak, Sadece İlginç Olmak Değildir

Burada “insanların konuşacağı kadar farklı bir şey yapalım” demek yeterli değildir.

Bir deneyimin paylaşılabilmesi için gerçekten anlamlı ya da faydalı olması gerekir.

Sadece dikkat çekmek için yapılan bir hareket kısa süreli ilgi oluşturabilir. Ancak insanların tekrar tekrar anlatmak isteyeceği bir deneyim oluşturmak için ürünün veya hizmetin gerçekten bir karşılığı olmalıdır.

Girişimci kendisine şu soruları sorabilir:

İnsanlar bu ürünü kullandığında ne yaşayacak, onlara anlatabilecekleri ne sunuyoruz? ,ürün bir sorunu gerçekten kolaylaştırıyor mu? insanlar bunu başka birine neden önersin?

Bu soruların cevapları, girişimin tanıtım biçimini de değiştirebilir.

Bir Girişimin Hikâyesini Bazen Müşterileri Anlatır

Bir girişimin büyümesi her zaman büyük reklam kampanyalarıyla başlamayabilir.

Bazen bir kişinin yaşadığı güzel deneyim, başka bir kişiye ulaşabilir. O kişi de başka birine anlatabilir.

Böylece girişimin mesajı, markanın kendi cümlelerinden çıkıp insanların kendi deneyimleriyle yeniden şekillenebilir.

Bu nedenle genç girişimciler için önemli bir bakış açısı ortaya çıkıyor:

İyi bir girişim yalnızca kendisini anlatmaya çalışmaz. İnsanlara anlatmaya değer bir deneyim de sunar.

Çünkü insanlar çoğu zaman bir reklamı değil, gerçekten yaşadıkları bir şeyi anlatmak ister.

Peki, İnsanların Anlatmak İsteyeceği Bir Girişim Nasıl Olur?

Bunun tek bir formülü yoktur. Fakat başlangıç noktası oldukça basit olabilir:

Ürününüzü veya hizmetinizi tasarlarken yalnızca “Nasıl satılır?” diye düşünmeyin.

Bir de: “Bunu deneyimleyen kişi, eve gittiğinde arkadaşına ne anlatacak?” diye düşünün.

Belki ürününüz beklenmedik bir sorunu çözecek ya da kullanım şekli insanları şaşırtacak. Belki insanları bir araya getirecek. Belki de çok basit bir işi daha kolay hâle getirecek. Önemli olan, insanların paylaşmak için bir sebep bulabilmesi.

Çünkü bazen bir girişimin en güçlü tanıtımı, girişimcinin söylediği söz ya da ezberlenmiş reklam cümleleri değil; başka birinin kendi deneyimini anlatırken kurduğu cümledir.